İçeriğe geç

Doğu Anadolu

Erzurum

Erzurum'da çay, ağızda yavaş eriyen sert bir parça kıtlama şekeriyle içilir. Şehrin sofrasını tanımaya bu küçük şeker parçasıyla başlamak mümkün. Oltu cağ kebabında yaylada otlayan koyunların eti odun ateşinde yatay olarak pişer ve cağ denen küçük şişlerle gelir. Su böreğinin bol tereyağlı katları arasında civil peyniri ve maydanoz vardır. Civil başlı başına bir duraktır. Yağı alınmış inek sütünden yapılan bu tel tel peynir, lorla bidonlara basılıp küflendiğinde yörede göğermiş adını alır. Haşlanmış buğdaylı ve küçük köfteli ayran aşı çorbası, tereyağında kavrulmuş soğan ve bolca aşotuyla, yani kişniş yaprağıyla tamamlanır. Tatlıda iki seçenek var. Biri cevizli, soğuk şerbetli kadayıf dolması, öteki kuru kayısının şeker ve tereyağıyla piştiği, çoğu zaman dövülmüş cevizle gelen kaysefe. Tel tel civilden şerbetli kadayıfa uzanan bu sofrada her tabak sizi farklı bir tekniğin peşine düşürür.

Son güncelleme:

Lavaş üzerinde şişlere dizili ince katmanlı ızgara et, közlenmiş domates ve biber, bir bardak ayran ve soğan salatası; arkada Çifte Minareli Medrese ve karlı dağlar.

Tereyağı ve peynirle yayla sofrası

Karlı yaylalar, cağ kebabı ateşi ve çay bardakları.

Şehrin lezzetleri

Cevizli kadayıf dolması, cağ kebabı ve civil peyniri, Erzurum mutfağını farklı dokular üzerinden tanımaya çağırır.

Oltu cağ kebabı

Yaylada otlayan koyunların eti odun ateşinde yatay olarak pişirilir, cağ denen küçük şişlerle sunulur.

Tarifi henüz sitemizde yok

Erzurum kadayıf dolması

Tel kadayıf cevizle sarılır, yumurtaya batırılıp kızartılır ve soğuk şerbette bekletilir.

Tarifi henüz sitemizde yok

Erzurum su böreği

Yumurtalı hamurdan açılan yufkalar haşlanır, bol tereyağıyla dizilir; ortasına civil peyniri ve maydanoz konup kızartılır.

Tarifi henüz sitemizde yok

Erzurum ketesi

Mayalı hamurdan açılan yufkalara tereyağı sürülür, tereyağında kavrulmuş un konup fırında pişirilir.

Tarifi henüz sitemizde yok

Erzurum tatar böreği

Üçgen kesilen yumurtalı hamur haşlanır; sarımsaklı yoğurt, kıymalı sos ve biberli tereyağıyla sunulur.

Tarifi henüz sitemizde yok

Erzurum ayran aşı çorbası

Haşlanmış buğday ve küçük köftelerle yapılan yoğurt çorbası; tereyağında kavrulan soğan ve bolca aşotuyla tamamlanır.

Tarifi henüz sitemizde yok

Erzurum demir tatlısı

Şekilli demirle kızgın yağa bırakılan sıvı hamur kızartılır, şerbette bekletilir ve dövülmüş cevizle sunulur.

Tarifi henüz sitemizde yok

Hınıs köftesi

İki kez çekilmiş kıyma, bulgur ve yumurtayla yapılan yuvarlak, hafif basık köfte; içi pirinç, kuru meyve ya da kıymayla doldurulur.

Tarifi henüz sitemizde yok

Erzurum hıngeli

Kare hamurlar kıymalı, soğanlı harçla doldurulup üçgen katlanır; haşlanır, yoğurt ya da tereyağlı sosla sunulur.

Tarifi henüz sitemizde yok

Erzurum kuru kayısı kaysefesi

Kuru kayısı şeker ve tereyağıyla pişirilir, çoğu zaman iri dövülmüş cevizle sunulur.

Tarifi henüz sitemizde yok

Yöresel yemekler

Etli, mercimekli kesme aşı çorbası; yanında ekmek, turşu ve kaşık.
Erzurum usulü

Erzurum Kesme Aşı Çorbası

Bütün yeşil mercimek, el kesmesi yumurtalı erişte ve küçük dana köftesiyle hazırlanan; soğanlı tarhunlu tereyağıyla tamamlanan Erzurum ev çorbası.

Yerel malzemeler

Erzurum civil peyniri

Yağı alınmış inek sütünden yapılan, yapımı sırasında tel tel olan az yağlı peynir.

Rehber henüz hazırlanmadı

Erzurum küflü civil peyniri

Civil ve lor peynirinin bidonlara basılıp küflenmesiyle elde edilir; yörede göğermiş peynir denir.

Rehber henüz hazırlanmadı

Karnavas dut pekmezi

Karnavas’ın dut pekmezi.

Rehber henüz hazırlanmadı

İspir kuru fasulyesi

İspir yöresinde yetişen kuru fasulye.

Rehber henüz hazırlanmadı

Erzurum aşotu

Çorbalarda, yemeklerde ve salatalarda kullanılan taze ya da tuzlanmış kişniş yaprağı.

Rehber henüz hazırlanmadı

Erzurum tereyağı

Yüksek yaylalarda otlayan ineklerin sütünün kaymağından yapılan tereyağı.

Rehber henüz hazırlanmadı

Sofra kültürü

Oltu ve Olur çevresinden çıkarılan Oltu taşı; tespih, takı ve küçük süs eşyalarının yapımında kullanılır. Taşhan, bu el sanatını yakından tanıyabileceğiniz duraklardan biridir. Çay içme alışkanlıkları da gündelik kültürün bir parçasıdır. Kıtlama, bir parça şekeri ağızda tutarak çay içme biçimidir.

Kıtlama çay

Çay, ağızda yavaş eriyen sert kıtlama şekeriyle içilir.

Tel tel peynir

Civil peyniri su böreğine girer, lorla basılınca göğermiş peynire dönüşür.

Yanınızda götürün

  • Civil peyniri
  • Kıtlama şekeri
  • Karnavas dut pekmezi
  • Oltu taşından tespih ve takı

Tarih ve coğrafya

Erzurum’un tarihî kimliği, kentin tarihî İpek Yolu üzerindeki konumuyla yakından bağlantılıdır. Şehirde Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinden kalan yapılar bu geçmişi takip etmeyi kolaylaştırır. Kentin simgesi hâline gelen Çifte Minareli Medrese, genellikle 13. yüzyılın sonlarına tarihlenen bir Selçuklu eseridir. Yakutiye Medresesi ise İlhanlı hükümdarı Sultan Olcayto döneminde Hoca Yakut Gazani tarafından yaptırıldı. Osmanlı döneminde, 16. yüzyılda inşa edilen Taşhan, yüzyıllar boyunca tüccarları, yolcuları ve kervanları ağırlayarak kentin ticari yaşamının merkezinde yer aldı.

Palandöken Dağı, Erzurum’un güneyinde yükselir. Uzundere ilçesi ise başka bir tarih ve manzara sunar. Çamlıyamaç köyündeki Öşvank Manastırı, yazıtına göre 10. yüzyılda, Gürcü Bagratlı hanedanı döneminde inşa edildi. Kemerli Dağı’nda meydana gelen bir heyelan Tortum Çayı’nın akışını keserek Tortum Gölü’nü oluşturdu. Gölün suları Tev Vadisi’ndeki heyelan kütlesinden taşarak Tortum Şelalesi’ni meydana getirir.

Yakın şehirler

Doğu Anadolu