Mardin kaburga dolması
Baharatlı pirinç pilavıyla doldurulup dikilen kuzu kaburgası önce haşlanır, sonra fırında kızartılır; bayramlarda, düğünlerde ve özel günlerde yapılır.
Güneydoğu Anadolu
Mardin
Mardin’de bazı tabakların ne zaman sofraya geleceğini özel günler belirler. Baharatlı pirinç pilavıyla doldurulmuş kuzu kaburgasından yapılan kaburga dolması da, yağlı kuzu etini taze soğan ve çağla kayısıyla buluşturup limon suyuyla sıcak sunulan firkiye de bayramlarda, düğünlerde ve özel günlerde pişirilir. Etle yoğrulmuş ince bulgurdan kabuğu, kıyma, soğan ve baharatlı içiyle ikbebet ise haşlanmış ya da kızartılmış hâliyle karşınıza çıkar. Çörek otu, mahlep ve tarçınla tatlandırılan tereyağlı kiliçe halkaları en ilginç hikâyeyi taşır: bayramlarda, nişanlarda, düğünlerde, Noel’de, Paskalya’da ve taziyelerde her seferinde kendine özgü bir biçim alır. Tatlı tarafta üzüm pekmezinden yapılan, cevizle soğuk sunulan muhallebi kıvamındaki harire bekler. Kilerde ise çoğunlukla makarnalık buğdaydan yapılan kehribar sarısı Mardin bulguru ile Derik’in küçük çekirdekli, sıkı etli Halhalı zeytini öne çıkar. Mardin’i tanımak için bir kiliçe halkasının biçimine bakmak ve hangi güne pişirildiğini sormak iyi bir başlangıç.
Son güncelleme:
Mezopotamya ovasına bakan taş şehir
Taş evler ve bayram sofrasının kaburga dolması.
Şehrin lezzetleri
İçli köftelerin farklı dokularını, badem şekerlerini ve küçük fincanda sunulan mırrayı tanıyın.
Mardin ikbebet
Etle yoğrulan ince bulgurdan hazırlanan kabuk, kıyma, soğan ve baharatla doldurulup haşlanır ya da kızartılır.
Mardin kebabı
Kuşbaşı doğranan dana ve kuzu eti, kuyruk yağı ve sivri biberle ince şişlere dizilip alevsiz odun ateşinde pişirilir ve sıcak sunulur.
Sembusek
Kıyma, kuyruk yağı, soğan, biber ve maydanozdan oluşan harcın üzerine kapatılan hamur yumurtayla sürülüp kısık ateşte pişirilir; ramazanda iftar sofralarının sevilen lezzetidir.
Mardin firkiye
Yağlı kuzu eti taze soğan ve çağla kayısıyla ağır ateşte pişer, limon suyuyla sıcak sunulur.
Mardin kiliçesi
Tereyağlı hamur çörek otu, mahlep ve tarçınla tatlandırılıp halka biçiminde yumurtayla sürülür ve bayramlarla aile günleri için fırınlanır.
Mardin harire
Üzüm pekmezi un, şeker, tarçın ve yenibaharla muhallebi kıvamına gelene dek pişirilir, soğutulup cevizle sunulur.
Yöresel yemekler
Bu şehrin tarifleri yakında burada.
Yerel malzemeler
Mardin bulguru
Çoğunlukla makarnalık buğdaydan yapılan kehribar sarısı bulgur.
Rehber henüz hazırlanmadıDerik zeytini
Derik’in küçük çekirdekli, sıkı etli, sofralık Halhalı zeytini.
Rehber henüz hazırlanmadıDerik zeytinyağı
Derik zeytininden elde edilen zeytinyağı.
Rehber henüz hazırlanmadıSofra kültürü
Süryani ayin geleneği ve Turoyo dili, Tur Abdin’in kültürel yaşamında önemli bir yere sahiptir. Kiliseler, köyler ve tarımsal teraslar, bu coğrafyada yan yana bulunur. Tur Abdin’deki kilise ve manastırlara ilişkin UNESCO kaydı Geçici Liste kapsamındadır. Kahve, şekercilik ve bağ ürünleri, Mardin’in kültürel çeşitliliğini sofrasına taşır. Çarşıdaki lezzetler çevredeki tarımsal üretimle bağlantı kurar.
Bayram sofrası
Kaburga dolması ve firkiye bayramlarda, düğünlerde ve özel günlerde pişirilir.
Her güne bir çörek
Kiliçe; bayramlarda, nişanlarda, düğünlerde, Noel’de, Paskalya’da ve taziyelerde her seferinde kendine özgü biçimde pişirilir.
Yanınızda götürün
- Mardin badem şekeri
- Kiliçe çöreği
- Mardin bulguru
- Derik zeytini
Tarih ve coğrafya
Mardin’in geçmişi, doğusunda uzanan Tur Abdin bölgesiyle iç içedir. Süryanicede “Tanrı’nın kullarının dağı” anlamına gelen bu kireçtaşı platosu kuzeyde ve doğuda Dicle, güneyde Mezopotamya ovası, batıda ise Mardin kentiyle sınırlanır. Tur Abdin’in kilise ve manastırları, bölgenin Süryani Ortodoks geçmişini tanımak için önemli duraklardır. Bölgedeki bazı kilise ve manastırlar UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alır.
Deyrulzafaran Manastırı yüzyıllar boyunca Süryani Ortodoks Patriği’nin makamı oldu. Kilisesi ve mezar odası 6. yüzyıla tarihlenir; manastır, Mardin Metropolitinin de ikametgâhıdır. Kentin içindeki Ulu Cami ise Artuklu Sultanı Kutbettin İlgazi döneminde yapıldı; bugünkü silindir gövdeli minaresi 19. yüzyıla aittir. Mor Abay Manastırı’ndaki Artuklu hükümdarlarını öven 12. yüzyıl yazıtları, Hristiyanlarla Müslüman yöneticiler arasındaki ilişkilere ışık tutar.
