Adıyaman etsiz çiğ köfte
İnce bulgur; isot, domates ve biber salçası, ceviz, nar ekşisi, soğan, sarımsak ve maydanozla etsiz yoğrulur.
Güneydoğu Anadolu
Adıyaman
Adıyaman’da çiğ köfte, insanları bir araya getiren bir bahanedir: Misafirlerin gözü önünde yoğrulur, akşam sohbetlerinde birlikte yenir. Etsiz hazırlanan bu tabakta ince bulgur; isot, domates ve biber salçası, ceviz, nar ekşisi, soğan, sarımsak ve maydanozla buluşur. Taş fırınların payına ise hıtap düşer; kavurma, soğan, maydanoz ve pul biberle hazırlanan bir pide olan kavurmalı hıtap bu fırınlardan çıkar. Yaz aylarında et, domates, biber ve patlıcan bakır sahanda Adıyaman tavasına dönüşür; Besni’de aynı yemeğin adı Besni tavadır. Sıcak günlerde ise ayran, bulgur, patlıcan ve biberle yapılan soğuk meyir çorbası gelir; Kahta’da ona balcanı dev derler. İlin bağlarından gelen üzümlerin pekmezi, tatlılarda karşınıza çıkar: Cevizle ılık sunulan tene helvası da şilke tatlısı da bu pekmezle hazırlanır. Tatlıların izini sürerken Besni üzümünün satıldığı şire pazarına da uğrayın.
Son güncelleme:
Nemrut eteğinde bağ ve sofra
Bağlar, bulgur ve bakır tava sahanları.
Şehrin lezzetleri
Önce fırın tepsisinden başlayın; ardından bulgurun, sebzelerin ve pekmezin farklı yemeklerdeki yerini keşfedin.
Adıyaman kavurmalı hıtap
Kavurma, soğan, maydanoz ve pul biberle katlanan pide taş fırında pişirilir.
Adıyaman tava
Et, domates, biber ve patlıcan yaz aylarında bakır sahanda fırında pişer; Besni’de Besni tava diye bilinir.
Meyir çorbası
Ayran, bulgur, patlıcan ve biberle yapılan soğuk yaz çorbası; Kahta’da balcanı dev adıyla bilinir.
Peynirli helva
Peynir ve şekerle yapılan irmik helvası; sade, fıstıklı ya da bademli hazırlanır.
Adıyaman tene helvası
Üzüm pekmezi, nişasta ve su yağla kavrulup tane tane olunca ılık ve cevizle sunulur.
Şilke tatlısı
İlin üzümlerinden yapılan pekmezle hazırlanan geleneksel tatlı; şekerli türü de yapılır.
Zeytinyağlı baklava
Tereyağı yerine zeytinyağıyla yapılan fıstıklı baklava; şehrin baklavacılarında bulunur.
Yöresel yemekler
Bu şehrin tarifleri yakında burada.
Yerel malzemeler
Adıyaman Besni üzümü
Besni ilçesinin üzümü; şehrin şire pazarında satılır.
Rehber henüz hazırlanmadıAdıyaman Tut dutu
Tut ilçesinde yetişen dut.
Rehber henüz hazırlanmadıKahta bademi
Kahta yöresinde yetişen badem.
Rehber henüz hazırlanmadı
Üzüm pekmezi
Yoğunlaştırılmış üzüm pekmezi; tahinle karıştırılır ya da simit kaplamasında kullanılır.
Sofra kültürü
Adıyaman’da çiğ köfte hazırlamak, sohbetin eşlik ettiği bir buluşmadır. Yemeğin geçmişinde çiğ etli biçimler bulunurken günümüzde etsiz çeşitleri de yapılır. Adıyaman müzesinin koleksiyonlarında giysiler, dokumalar ve metal işçiliği örnekleri yer alır. Bu gündelik eşyalar, ev yaşamındaki emeği ve ustalığı tanıtır.
Çiğ köfte buluşmaları
Çiğ köfte misafirlerin gözü önünde yoğrulur ve akşam sohbetlerinde birlikte yenir.
Üzüm ve pekmez
İlin bağlarından gelen üzüm, tene helvasının ve şilkenin pekmezi olur.
Yanınızda götürün
- Besni üzümü
- Pestil
- Kahta bademi
- Üzüm pekmezi
- El yapımı besi bebekleri
Tarih ve coğrafya
Adıyaman’ın geçmişi büyük ölçüde Kommagene Krallığı’nın izleriyle okunur. Kâhta ilçesi sınırlarındaki Nemrut Dağı’nın zirvesinde Kommagene Kralı I. Antiochos, tanrılarına ve atalarına şükranını göstermek için mezar ve anıtsal heykeller yaptırdı. Heykel ve kabartmalarda Yunan, Pers ve Anadolu estetiği iç içe geçer. Stellerin bir sırası kralın baba tarafından Pers, diğeri anne tarafından Makedon atalarını gösterir; bu yarı efsanevi soy, Doğu’nun ve Batı’nın güçlerinden bağımsız kalmak isteyen bir hanedanın tutkusunu yansıtır.
Şehir merkezinin kuzeyindeki Perre, Malatya ile Kommagene’nin başkenti Samsat arasındaki yol üzerindeydi ve krallığın önemli kentlerinden biriydi. Nekropolün yanındaki atölyeler zeytinyağı, şarap ve dokuma üretimine işaret eder. Kâhta Çayı’ndan getirilen taşlarla örtülü Karakuş Tümülüsü ise I. Antiochos’un oğlu II. Mithridates’in annesi Isias için yaptırdığı mezardır.
