Islama köfte
Közde pişen dana köfte, kırmızı biberli kemik suyuna batırılmış ekmeğin üzerinde, közlenmiş domates ve biberle sunulur.
Marmara
Sakarya
Sakarya’da ekmek, et suyu ve kabak sofrada sık sık yan yana gelir. Islama köfte, közde pişen dana köftenin kırmızı biberli kemik suyuna batırılmış ekmeğin üzerine oturduğu, yanında közlenmiş domates ve biberin geldiği bir tabaktır. Dartılı keşkek, tavuk suyunda pişen buğdayı didiklenmiş tavukla buluşturur; üzerine tereyağı, kırmızı biber ve bekletilen sütün yüzündeki yağlı tabakadan elde edilen dartı dökülür. Kabak ise tatlıya dönüşür. Sakarya ovasının gri-beyaz dilimli kabuklu, turuncu etli beyaz kestane kabağı, karanfille pişip tahin ve cevizle Adapazarı kabak tatlısı olarak gelir. Üre tatlısı da taş değirmende öğütülmüş darı, süt ve üzerine dökülen pancar pekmeziyle tanınır. Sakarya Nehri’nin alüvyonlu ovasında yetişen iri, parlak sarı, sulu ve sert etli Geyve ayvası da sofraya buradan katılır. Sakarya’yı ıslama köftenin kemik suyuna batmış ekmeğinden ovanın kabağına ve Geyve’nin ayvasına uzanan bir rotayla tanıyın.
Son güncelleme:
Sakarya Nehri’nin suladığı ova
Kabak tarlaları ve ayva bahçeleriyle bir nehir ovası.
Şehrin lezzetleri
Et suyuyla ıslatılan ekmek ve köfteyle başlayın; meyve, süt ürünleri ve tahıllı yemeklerle devam edin.
Kazımpaşa köftesi
Bayat ekmek, kimyon ve biberle yoğrulan dana kıyması elle şekillendirilir, mangalda pişirilir; yörede çoğu zaman manda yoğurduyla yenir.
Dartılı keşkek
Buğday tavuk suyunda didiklenmiş tavukla pişirilir, tahta kaşıkla dövülerek koyulaştırılır; üzerine tereyağı, dartı ve kırmızı biber dökülür.
Adapazarı kabak tatlısı
Şekerde bekletilen beyaz kestane kabağı karanfille pişirilir; tahin ve cevizle sunulur.
Üre tatlısı
Kaynayan süte taş değirmende öğütülmüş darı ve şeker eklenir, kâselerde soğutulur ve üzerine pancar pekmezi dökülür.
Taraklı uğut tatlısı
Çimlendirilen buğday taş havanlarda ezilir, suyu biraz unla bakır kaplarda koyulaşana dek kaynatılır; Hıdırellez, düğün ve bayramlarda yapılır.
Abaza acıkası
Haşlanıp ezilen salçalık biber sarımsak, tuz, kişniş, fesleğen ve kekikle dövülür; kahvaltılık türüne ceviz de katılır.
Yöresel yemekler
Bu şehrin tarifleri yakında burada.
Yerel malzemeler
Geyve ayvası
Sakarya Nehri’nin alüvyonlu ovasında yetişen, iri, parlak sarı, sulu ve sert etli ayva.
Rehber henüz hazırlanmadıAdapazarı beyaz kestane kabağı
Gri-beyaz dilimli kabuğu ve turuncu etiyle iri bir kışlık kabak.
Rehber henüz hazırlanmadıAbhaz peyniri
İki ay olgunlaştırılan, lifli dokulu, kimi zaman çörek otu ya da kekikle tatlandırılan peynir.
Rehber henüz hazırlanmadıDartı
Bekletilen sütün yüzündeki yağlı tabakanın kızarana dek ağır ateşte pişirilmesiyle elde edilen, keşkeğe sos olan ürün.
Rehber henüz hazırlanmadıSofra kültürü
Sakarya mutfağında Balkanlar ve Kafkasya ile bağlantılar görülür. Çerkes ve Abhaz hazırlıkları, farklı toplulukların yemek geleneklerini sofrada buluşturur. Islama köftenin Balkanlar’dan göçlerle gelmiş olabileceği, Kültür ve Turizm Bakanlığının kaydında aktarılan bir görüştür. Göçlerle taşınan lezzetler, meyve bahçeleri ve ev mutfakları Sakarya’nın yemek kültürünü birlikte şekillendirir.
Ekmek ve et suyu
Islama köfte kemik suyuna batırılmış ekmeğin üstünde gelir; dartılı keşkek ise tavuk suyunda dövülür.
Ovanın kabağı
Sakarya ovasının gri kabuklu beyaz kestane kabağı Adapazarı kabak tatlısına dönüşür.
Yanınızda götürün
- Geyve ayvası
- Abaza acıkası
- Abhaz peyniri
- Uğut tatlısı
- Taraklı tahta kaşığı
Tarih ve coğrafya
Sakarya’nın tarihini suyun izlediği yolda okumak mümkündür. Sapanca Gölü’nün sularını Sakarya Nehri’ne taşıyan Çark Deresi üzerinde, Bizans İmparatoru Justinianus’un yaptırdığı taş köprü yükselir. Erken Bizans dönemine ait köprünün halk arasındaki adı Beş Köprü’dür. Bu ad, Latince “köprü” anlamına gelen “pons” sözcüğünün özel isim sanılmasıyla başlayan bir dönüşümün sonucudur; oysa köprü ne beş parçalı ne de beş kemerlidir.
Adapazarı’nın ticaret geçmişi ise Orhan Camii çevresinde toplanır. Konuralp Bey’in Orhan Gazi adına yaptırdığı cami, II. Abdülhamid döneminde tümüyle yenilenmiştir. Hemen yanındaki Uzun Çarşı, Osmanlı döneminden kalan ve bugün de kentin ana ticaret merkezi olan bir çarşıdır. Sakarya Nehri üzerindeki Sakarya Köprüsü ise Mustafa Kemal Atatürk’ün doğrudan emriyle inşa edilmiş ve kentin simgelerinden biri hâline gelmiştir.
