Kaz yemeği
Tuzlanıp kurutulan kaz eti pişirilir ve kendi suyunda pişen bulgur pilavıyla sunulur; yörenin kış yemeğidir.
Doğu Anadolu
Ardahan
Ardahan’da kış sofrasının merkezinde kaz vardır. Kaya tuzuyla tuzlanıp soğuk havada ya da soğuk odada kurutulan kaz eti, yörenin kış yemeği olan kaz yemeğinde kendi suyunda pişen bulgur pilavıyla buluşur; aynı et kaz mantısının içine de girer. Cincar çorbası ise başka bir yöne bakar: kurutulmuş ısırgan otunu, kavrulmuş soğanı ve sütü kavılca bulguruyla bir araya getirir. Bu bulgurun kaynağı kavılca, siyez grubuna yakın yerel bir buğdaydır. Hamur işlerinde iki ayrı karakter öne çıkar: sacda pişen, yuvarlak sarılmış mayalı feselli ve katları arasına ceviz, kavrulmuş un ya da peynir alan fırın işi kete. Posof’a uzandığınızda sofraya bir renk daha eklenir: içi de dışı da kırmızı olan ve badele elması olarak da bilinen Posof elması. Tuzlanmış kazdan kavılca bulguruna, oradan kırmızı Posof elmasına uzanan bu yol, Ardahan mutfağını önce kilerinden tanımaya çağırıyor.
Son güncelleme:
Kazın, balın ve yaylaların şehri
Yüksek yaylalar, göller ve kazla bulgurun kış sofrası.
Şehrin lezzetleri
Kuzeydoğunun yüksek kesimlerinde arıcılık, peynir yapımı ve katlı hamur işleri arasındaki bağları keşfedin.
Kaz mantısı
Yörenin tuzlanıp kurutulmuş kaz etiyle hazırlanan mantı.
Cincar çorbası
Kurutulmuş ısırgan otu; kavılca bulguru, kavrulmuş soğan ve sütle pişirilir.
Helle aşı
Un, tereyağı, salça ve karabiberle yapılan bir kış çorbası.
Feselli
Mayalı hamur yağlanıp rulo yapılır, yuvarlak biçimde sarılır ve sacda pişirilir.
Kete
Açılan hamurun arasına ceviz, kavrulmuş un ya da peynir konur ve yağlanmış tepside fırında pişirilir.
Yöresel yemekler
Bu şehrin tarifleri yakında burada.
Yerel malzemeler
Ardahan kaz eti
Kaya tuzuyla tuzlanıp soğuk havada ya da soğuk odada kurutulan kaz eti.
Rehber henüz hazırlanmadıArdahan çiçek balı
Kafkas arılarının yayla çiçeklerinden yaptığı bal.
Rehber henüz hazırlanmadıArdahan kavılca buğdayı
Siyez grubuna yakın yerel buğday; kavılca bulguru yapılır.
Rehber henüz hazırlanmadıPosof fasulyesi
Posof’ta yetişen iri, beyaz, böbrek biçimli ve ince kabuklu fasulye.
Rehber henüz hazırlanmadıPosof elması
Posof’ta yetişen, içi de dışı da kırmızı elma; badele elması olarak da bilinir.
Rehber henüz hazırlanmadıHanak tel peyniri
İnce tellere ayrılan, tuzsuz ya da az tuzlu inek sütü peyniri.
Rehber henüz hazırlanmadıGöle kaşarı
Göle’de yayla otlaklarında beslenen ineklerin sütünden yapılan kaşar peyniri.
Rehber henüz hazırlanmadıSofra kültürü
Damal’ın bez bebekleri, yerel kadın giyiminin ayrıntılarını küçük ölçekte yaşatır. Bakanlığın 2017 tarihli yaşayan miras kaydında yer alan Fidan Atmaca, giysi yapımını ailesinden öğrenmiş ve bu beceriyi başkalarına aktarmıştır.
Kazlı kış
Yaylada büyüyen kazlar ilk kardan sonra tuzlanıp kurutulur, sonra bulgur pilavıyla pişirilir.
Sacda hamur işi
Feselli ve kete açılıp katlanır ya da doldurulur; sacda veya fırında pişirilir.
Yanınızda götürün
- Ardahan çiçek balı
- Göle kaşarı
- Kavılca bulguru
- Posof fasulyesi
- El yapımı Damal bebekleri
Tarih ve coğrafya
Ardahan’da manzarayı göller ve sert kış belirler. Tektonik bir göl olan Çıldır Gölü, Akbaba ve Kısır dağları arasındaki bir çukurda yer alır. Bölgede kış çok zorlu geçtiği için göl kasım sonunda donar ve üzeri kalın bir buzla kaplanır. Göldeki Akçakale Adası, Sultan Alparslan’ın bölgeyi Selçuklu topraklarına kattıktan sonra kaleye ad verdiği ada olarak bilinir. Yine tektonik kökenli Aktaş Gölü’nün ise yarısı Ardahan’da, yarısı Gürcistan’dadır.
İl merkezindeki Ardahan Kalesi’nin yapım tarihi kesin olarak bilinmez; kale, 16. yüzyılda Kanuni Sultan Süleyman’ın emriyle yapılan büyük bir onarımın ardından günümüze ulaşmıştır. Kalenin doğusundaki Mevlit Efendi Camii, giriş kapısındaki yazıta göre 18. yüzyılın başında yapılmıştır. Hamşioğlu Rasim Bey Konağı ise yakın tarihe tanıklık eder: Sonradan eklenen bir yazıta göre Ardahan Millî Şûra kongreleri Ocak 1919’da burada toplanmıştır.
