Türkiye mutfağının malzemeleri
Oğuzeli nar ekşisi
Oğuzeli nar ekşisi, Gaziantep’in Oğuzeli ilçesinin tescilli nar ekşisidir: yöreye özgü Oğuzeli narının suyu saatlerce, hiçbir şey katılmadan kaynatılır; salataların, kısırın ve Gaziantep mutfağının ekşi tarafının vazgeçilmezidir.
Son güncelleme:
Oğuzeli Nar Ekşisi, Gaziantep’in Oğuzeli ilçesi için TÜRKPATENT tarafından mahreç işareti olarak tescillidir (no. 615, 2020). Yalnızca, kendisi de tescilli bir çeşit olan Antep Oğuzeli narından yapılır; bu narın taneleri sarımsı beyaz, tadı tatlıdır ve mayhoşluk taşımaz. Nar suyu üç ila üç buçuk saat kaynatılır; tatlandırıcı ve katkı maddesi konulmaz. Tescil, yaklaşık yüzde 70 suda çözünür kuru madde, sitrik asit cinsinden yaklaşık yüzde 7 asitlik, 3,4 pH ve sakkaroz bulunmadığını kaydeder; koyuluğu ve ekşiliği yalnızca meyvenin kendisinden gelir. Türk Gıda Kodeksi’ne göre nar ekşisi adıyla satılan üründe nar, nar suyu, nar suyu konsantresi ve su dışında bileşen bulunamaz.
Türler ve biçimler
Oğuzeli nar ekşisi (tescilli)
Oğuzeli’nde, yörenin tescilli narından tescildeki yöntemle üretilir; Oğuzeli Belediyesi’nin koordine ettiği denetim kurulu yılda bir denetler. Etiketteki ad ürünün kimliğidir; yalnızca Gaziantep yazan bir şişe aynı ürün değildir.
Başka yörelerin nar ekşisi
Hatay, Ege ve diğer üreticiler nar ekşisini daha ekşi çeşitlerden yapar. Mutfakta aynı işi görür; ancak kendi karakteri olan ayrı bir üründür ve bazıları kendi adıyla tescillidir.
Satın alırken nelere bakmalı?
- Etikette Oğuzeli Nar Ekşisi adını ve Oğuzeli ya da Gaziantep’li bir üreticiyi arayın; coğrafi işaret amblemi ürünün denetlendiğini gösterir.
- İçindekileri okuyun: yalnızca nar. Şeker, glikoz şurubu veya aroma içeren ürün nar ekşisi değil sostur; 2024’ten beri Türkiye’de bu adla satılamaz.
- Kapağı sağlam, son kullanma tarihi yazılı cam şişe seçin. Koyu renk ve kıvam olağandır; tek başına köken kanıtı değildir.
Hazırlama ve pişirme
- Bir kaşık bir kaşık kullanın: yoğun ve ekşidir; salata sosunda, kısırda, piyazda ve mezelerde tadarak ekleyin.
- Zeytinyağı, limon ve tuzla çırpıp salata sosu yapın ya da ızgara etlerin, fırın sebzelerin ve patlıcan yemeklerinin üzerine sonunda gezdirin.
- Tarif yalnızca nar ekşisi diyorsa verilen miktarı kullanın; yöresel ürün miktarı değiştirmez.
Doğru saklama
- Şişeyi sıkıca kapalı, ocaktan uzak, serin ve karanlık bir dolapta saklayın.
- Açıldıktan sonra her kullanımda iyice kapatın; soğukta koyulaşır, dökmeden önce birkaç dakika bekletin.
Alternatif seçimi yemeğe bağlıdır
Başka bir katkısız nar ekşisi
Yalnızca nardan yapılmış her Türk nar ekşisi tarifte aynı işi görür. Bu, Oğuzeli ürün adının değil, mutfak malzemesinin yerine geçer.
Limon suyu ve biraz üzüm pekmezi
Nar ekşisi yoksa ekşiliği ve bir parça meyve derinliğini verir; rengini ve kıvamını vermez.
Besin değerleri
Besin değerleri üreticiye ve partiye göre değişir. Satın aldığınız şişenin etiketindeki değerleri esas alın.
Türkiye sofrasında
Nar ekşisi Gaziantep sofrasının temel çeşnilerindendir. Oğuzeli’nde nar hasadı eylülde başlar; aileler narı sıkar, suyunu büyük kazanlarda köpüğünü alarak saatlerce kaynatır. İlçede yılda elli ton dolayında nar ekşisi üretilir.